Mihailo S. Petrović (1901–1949) poznat je kao istaknuti novinar, pisac, publicista, dobar poznavalac međunarodnih odnosa, ali i kao javni društveni i kulturni delatnik. Nakon povlačenja kroz Crnu Goru i Albaniju, kao četrnaestogodišnji dečak je zajedno sa mnogim drugim mladim sunarodnicima završio u Francuskoj, gde je u liceju u gradu Fižaku uspešno nastavio školovanje. Odatle je često preko Crvenog krsta slao foto-dopisnice majci u Čačak i ocu na Solunski front. U njegovom ličnom fondu, pohranjenom u Istorijskom arhivu Beograda, sačuvane su neke od tih dopisnih karata, dnevnik povlačenja kroz Albaniju, koji obuhvata i jedan period boravka u Francuskoj, kao i posebna beležnica iz Fižaka. Nakon rata školovanje je nastavio u Drugoj beogradskoj gimnaziji, a zatim 1920/1921. godine upisao Tehnički fakultet Univerziteta u Beogradu. Već tada je započeo novinarsku karijeru kao saradnik listova Republika i Progres, a potom i kao urednik lista Buktinja, glasila republikanske akademske omladine. Od 1924. godine njegova novinarska karijera postaje usko vezana za centralni beogradski dnevni list Politika, gde je obavljao različite aktivnosti, počevši od pisanja priloga za rubriku Beogradska nedelja, zatim članaka i reportaža iz domena spoljne politike, pa do urednika spoljnopolitičke rubrike nakon Drugog svetskog rata. Pored toga, od 1929. godine povremeno ga susrećemo i u ulozi foto-reportera Politike, kada započinje sa snimanjem scena na gradskim ulicama.
Stalni dopisnik Politike iz Pariza postao je 1934. godine. Uoči odlaska u Pariz sa suprugom Radojkom podiže kuću na Topčideru, koju su posle rata prodali i kupili stan u Ulici Moše Pijade (dan. Dečanska). Supruga Radojka Petrović (devojačko Nikolić, 1902–1984), sa kojom se venčao 1931, takođe je bila saradnica lista Politika, dopisnica za rubriku moda. Pokrivajući širi opseg tema, Petrović se iz Pariza redakciji javljao skoro svakodnevno, dajući detaljna tumačenja važnih događaja. U kraćem periodu, od druge polovne avgusta 1936, susrećemo ga i kao izveštača iz Španskog građanskog rata, a osim članaka u Politici sa njegovim pogledima na ovu temu možemo se upoznati i na osnovu brošure Revolucija u Španiji, koja je štampana iste godine. U Francuskoj je boravio sve do leta 1941, kada sa diplomatskim osobljem prelazi u Lisabon, odakle je nakon tri meseca otišao u London. O događajima kojima je svedočio boraveći u Francuskoj nakon ulaska nemačkih trupa maja 1940. godine ostavio je zabeleške i nedovršen rukopis, posthumno objavljen 1966. pod naslovom Oluja nad Francuskom: sudbonosni događaji koji su potresli i srušili Treću Republiku.
U Direkciji za informativnu delatnost Jugoslovenske vlade u izbeglištvu u Londonu radio je od decembra 1941. godine. Tamo je razvio široku novinarsku aktivnost: pored dnevnog biltena, pisao je i tekstove za radio-program BBC-ja, a ustanovio je i radio-emisiju Glas Jugoslavije. Iz londonskog perioda takođe je sačuvan dnevnik u kojem je beležio razne probleme, teškoće i pritiske na koje je nailazio u radu. Sa suprugom Radojkom, kolegom Grgom Zlatoperom i još nekoliko saradnika u Londonu je pokrenuo list Londonska Politika, od kojeg su avgusta 1942. godine izašla samo dva broja. Zbog pominjanja borbi i stavljanja na stranu partizanskog pokreta u Jugoslaviji, Vlada je ubrzo stopirala izlaženje ovog lista, a Mihailo Petrović je otpušten iz informativne službe. Kraj rata dočekao je na čelu dopisništva Tanjuga iz Londona, u čijem je osnivanju učestvovao i koje je vodio sve do povratka u zemlju februara 1945. godine. Time je značajno doprineo postepenom međunarodnom legitimisanju novih jugoslovenskih vlasti i uspostavljanju direktne informacione veze sa saveznicima.
Nakon povratka u zemlju 1945. godine, pa sve do iznenadne smrti juna 1949, nastavio je aktivnu saradnju u Politici kao urednik spoljnopolitičke rubrike, a obavljao je i dužnost predsednika Udruženja novinara Srbije. Istovremeno nastavlja i sa pisanjem članaka o aktuelnim društveno-političkim temama. U tom periodu posvećen je i pisanju dela koje bi dalo sveobuhvatan pregled istorije štampe u svetu i kod nas, a koje je objavljeno posthumno 1951. godine pod naslovom Ogled o istoriji štampe.
Mihailo S. Petrović danas je poznat i kao ugledan publicista, koji je počeo sa pisanjem još u dečačkom uzrastu, negujući poseban stil sa književnim osobenostima. Za sobom je ostavio više knjiga i brošura, od kojih su naročito zapažene i rado čitane one o istoriji Beograda: Beograd pre sto godina (1930), Kako je postao Beograd (1931) i Borbe starog Beograda (1951). U Ličnom fondu Mihaila S. Petrovića pohranjeno je i nekoliko neobjavljenih rukopisa („Beograd kroz vekove”, „Blaznavac”, „Velika škola”).
Was this helpful?
1 / 0